Het reddingstation Lemmer van de dit jaar tweehonderd jaar bestaande KNRM krijgt een nieuwe reddingboot: de Pauline. Het betreft een schenking van Paul en Caroline, die niet met achternaam in de publiciteit willen. Caroline verrichte 20 april 2024 op de Willemskade in Lemmer de doop van de 11,5 meter lange en 4,5 meter brede aluminium RIB uit de Van Wijk-klasse. Zij is één uit een nieuwe, nog te voltooien serie van acht, getekend door scheepsbouwkundig ontwerpbureau Gaastmeer Design in het Friese Gaastmeer. Na de doop volgde een succesvolle, maanden eerder geplande, proefvaart van de boot die nog niet eens helemaal af was.
De eerste uit de Van Wijk-reeks, standaard capabel om vijftig drenkelingen aan boord te nemen, werd augustus 2022 officieel door de KNRM in gebruik genomen en gebouwd door Dok en Scheepsbouw Woudsend BV. Onder aanvoering van dit bedrijf, de hoofdaannemer, is een handvol bedrijven in Friesland betrokken bij de bouw van de oneven nummers (een, drie, vijf en zeven), waaronder nummer drie, de Pauline. De even nummers (twee, vier, zes en acht) heeft de KNRM uitbesteed aan Habbeké Shipyard in Hoorn. Aan beide zijden van het IJsselmeer, in Friesland en West-Friesland, zijn ze er trots op om voor de KNRM te mogen werken.
Fries feestje
De Friese bouwer was tot 2004 ook actief in de pleziervaart, met de bouw van Doggersbanken, maar richt zich sindsdien uitsluitend op de bouw, het onderhouden en refitten van bedrijfsvaartuigen. Grote opdrachtgevers zijn Rijkswaterstaat, de politie en Windcat Workboats BV in IJmuiden, een rederij die gespecialiseerd is in offshore personen- en materiaalvervoer met snelle aluminium catamarans, zogenaamde Crew Transfer Vessels (CTV’s). En natuurlijk de KNRM. Daar heeft de surfende, zeilende en racefietsende directeur en mede-eigenaar, de achtenveertigjarige Gert-Jan Bleeker, alles mee. Hij, sinds oktober 2021 bij DOK en Scheepsbouw aan de slag en daarvoor projectleider in de woning- en utiliteitsbouw in Den Helder, organiseert de Friese betrokkenheid bij de nieuwe paradepaardjes van de KNRM.
Op het middelgrote scheepsbouwbedrijf, dat verdeeld over twee locaties in Woudsend vijf dokken en hallen heeft, zijn alle hens aan dek om de laatste technische zaken voor de nieuwe reddingboot van Lemmer te regelen. Eigen mensen en monteurs van Alewijnse Marine Drachten (elektrische systemen) leggen de laatste hand aan de Pauline, waarna de kantelproef kan plaatsvinden. Technisch inspecteur bij de KNRM en plaatsvervangend schipper bij het station in Harlingen, Jan Kooistra , woonachtig in de enige Friese zeehaven, kijkt toe en overlegt met Luit Jensma, de projectleider namens Dok en Scheepsbouw. De mannen zijn ontspannen; ze liggen op koers, ondanks technische toevoegingen en wijzigingen die met de nieuwste ontwikkelingen op martitiem gebied te maken hebben.
Serieus werk
“Ik kom van origine uit de bouw en ben als calculator en projectleider wel wat gewend. Maar ik moet eerlijk zeggen dat technisch hoogstaande scheepsbouw, zoals wij hier nu bedrijven, wel heel wat anders is dan de aannemerij,” weet de heer Bleeker nu. “Er komt veel meer complexe techniek aan te pas. Stap maar eens aan boord van de Pauline, van de tweede reddingboot die wij nu hier bouwen, of op de Windcat in het droogdok aan de andere kant van het bedrijventerrein. En het moet ook nog met tempo. Het casco voor de derde reddingboot staat in de startblokken om ingericht te worden. Het is net als de twee voorgaande ook met extra zorg en veel vakmanschap gelast door Folmer Jachtbouw in Rijs in Gaasterland. Die is bestemd voor het reddingstation Lelystad. Het snijpakket voor de vierde, die Lauwersoog als thuishaven krijgt, heeft Snijtech in Joure al bij Folmer afgeleverd. Het is een uitdaging, zeker nu het niet makkelijk is om aan serieuze vakmensen te komen.”
Wat Bleeker en zijn twintig medewerkers doen, is spectaculair en zeer divers. Dat wil de directeur graag zichtbaar maken, net als de aangename werksfeer, die zichtbaar niet lijdt onder de druk die opdrachtgevers bij tijd en wijle uitoefenen. Iedereen is bezig, iedereen groet en is trots op de klus waaraan hij werkt.
“We hebben momenteel vijf vacatures: projectleider scheepsonderhoud, lasser-samensteller, inbouwmonteur, allround scheepsbouwer en allround elektrotechnisch monteur. Het vinden van passend personeel is een dingetje geworden, terwijl wij helemaal niet focussen op expansie. Onze filosofie is de klanten die we hebben te houden, op niveau van dienst te zijn, dit op basis van de unieke faciliteiten die we voor eigenaren van bedrijfsvaartuigen hebben, zoals de vier droogdokken en een nat dok.”
Lang bestaande band met KNRM
De relatie van Dok en Scheepsbouw met de KNRM dateert uit 2002. Toen werd de huidige hoofdreddingboot van Lemmer, de Anna Dorothea uit 1994, naar Woudsend gevaren voor onderhoud. “En nu bouwen we de vervanger van de Anna Dorothea!”
Om te wennen aan de status van onderhouder van reddingboten naar ook die van bouwer werd directeur Bleeker geen tijd gegund. In drie jaar tijd vier high-tech all-weather reddingsvaartuigen afleveren is geen geringe opgave. En dat naast het continu werken aan geavanceerde Crew Transfer Vessels, de CTV’s van Windcat, nu ook in dual fuel uitvoeringen. De combi van diesel en waterstof maakt een aanzienlijke reductie van de CO2-uitstoot mogelijk.
Ook de KNRM maakt zich druk om het milieu. De motoren van de Pauline, twee Volvo Penta D6 van 440 pk elk, goed voor een maximum snelheid van minstens 35 knopen (tijdens de proefvaart werd 38 knopen gehaald) zijn geschikt voor het varen met HVO 100-brandstof. Dit blijkt goed voor negentig procent lagere CO2-emissie.
Duurzaamheid weegt zwaar bij de KNRM, want de redders van Lemmer komen niet alleen gemiddeld veertig keer per jaar noodgewongen in actie op het IJsselmeer, ze trainen ook wekelijks met de boot. Station Lemmer heeft twee reddingboten: naast de Anna Dorothea, die vervangen wordt door de Pauline, is er de Palace Noordwijk, een RIB van 2006 uit de Atlantic 75-klasse. De schepen worden bemand door negentien vrijwillige bemanningsleden. Nog eens zes vrijwilligers verzorgen opleidingen en de public relations, inclusief fondsenwerving, doen onderhoudswerkzaamheden en houden de voorraden op peil.
Meer info:
www.dokenscheepsbouw.nl
www.knrm.nl/reddingboten/van-wijk-klasse
www.knrm.nl/reddingstations/lemmer
www.knrm.nl
Tekst: Albert Hendriks
